Gratis verzending boven €30, voor 15:30 besteld is dezelfde werkdag verzonden!

Silicium voor je paard: welke vorm is het best opneembaar?

Het mineraal silicium wordt steeds populairder. Logisch, want silicium is een uiterst belangrijke stof, die helpt om pezen, banden, kraakbeen, gewrichten, vacht en hoeven in goede conditie te houden. Er zijn dan ook steeds meer producten met silicium verkrijgbaar. Let bij aanschaf vooral op de opneembaarheid, want silicium kan in vele vormen voorkomen. En lang niet al die vormen werken ook. Hoe kan je weten of het silicium wel echt wordt opgenomen in het bloed van je paard, zodat het z’n werk kan doen?

Silicium is het meest voorkomende mineraal ter wereld. Wit zand zit bijvoorbeeld boordevol silicium. Helaas is het silicium uit zand niet opneembaar voor dieren en mensen. Met ‘opneembaar’ bedoelen we dat de werkzame stoffen ook echt beschikbaar komen op de bedoelde plek in het lichaam. Dit wordt ook wel ‘biologische beschikbaarheid’ genoemd. Als je een supplement voert waar wel silicium inzit, maar het niet aankomt op de juiste plaats, dan heeft je paard daar niets aan. Weggegooid geld dus.

Scheikunde: silicium altijd in verbinding met een ander element

Een beetje scheikunde is nodig om te begrijpen hoe het zit met die opneembaarheid. Je moet weten dat silicium eigenlijk nooit alleen voorkomt. Het zit altijd in een verbinding met een ander element in een molecuul. Dat molecuul kan een hele grote verbinding zijn, er zijn allerlei zogenaamde ‘polymeren’ van silicium bekend. Maar het kan ook een klein, ‘monomeer’ molecuul zijn. Ook kan zo’n siliciumverbinding een vaste stof zijn, zoals bijvoorbeeld wit zand, of vloeibaar zoals kiezelzuur of gehydrolyseerd silicium.

Hydrolyse is een proces dat ook in het lichaam veel voorkomt. In paarden (en mensen) is hydrolyse een onderdeel van de spijsvertering en van de energieproductie in de lichaamscellen. Hydrolyse zorgt voor het splitsen van biopolymeren in kleinere biomoleculen (monomeren). En wat blijkt: bij silicium hebben we juist die monomeren nodig!

Alleen specifieke siliciumverbindingen zijn opneembaar

Er zijn maar een paar siliciumverbindingen die ook daadwerkelijk gebruikt worden door het lichaam. Allereerst moet het siliciummolecuul oplosbaar zijn in water, anders kan het al helemaal niet door de darmwand in het bloed komen. Niet-oplosbare vormen van silicium, zoals gewoon wit zand, zijn dus duidelijk niet geschikt voor het aanvullen van een siliciumtekort in het lichaam. Als het silicium opgelost (vloeibaar) is, moet het vervolgens ook nog door de cellen opgenomen kunnen worden. Dat is ook niet altijd volledig het geval.

Uit onderzoek blijkt dat de klein-moleculaire vormen van silicium (monomeren) vele malen beter opgenomen worden dan de polymeren. Het maagdarmkanaal van paarden (en mensen) kan de silicium-moleculen die in voeding zitten, niet altijd helemaal splitsen tot deze kleine vormen. Daardoor kan silicium dus niet effectief uit voedsel opgenomen worden; er gaat ontzettend veel verloren. Hoewel planten (bijvoorbeeld brandnetel en bamboe) soms veel silicium bevatten, is de biobeschikbaarheid vaak matig tot laag. In bananen zit bijvoorbeeld heel veel silicium, maar niet in de juiste vorm. Van het silicium in bananen wordt maar zo’n 2% opgenomen in het bloed. Het heeft dus weinig zin om je paard (of jezelf) bananen te voeren om een siliciumtekort aan te vullen.

Kiezelzuur uit planten en diatomeëenaarde zijn minder goed opneembaar

Een bekende siliciumbron is kiezelzuur, dat in veel planten en ook in diatomeëenaarde voorkomt. Kiezelzuur is de gewone naam voor een aantal siliciumverbindingen (silicaten) die in water zijn opgelost. Dit vloeibare kiezelzuur komt van nature bijvoorbeeld voor in granen en veel groenten. Het zit bijvoorbeeld in bier, in een goed opneembare vorm. En in diatomeëenaarde, dat bestaat uit de skeletjes van allerlei zoet- en zoutwateralgjes (ook wel kiezelwieren genoemd). Kiezelzuur ontstaat ook als bepaalde gesteenten verweren onder invloed van water. Het silicium lost dan op en er vormt zich kiezelzuur. Vloeibaar (opgelost)  kiezelzuur heeft een biologische opneembaarheid van maximaal 40 – 50 %, afhankelijk van de exacte molecuulformule.

Het probleem met kiezelzuur is alleen, dat de concentratie ervan niet zo hoog kan zijn in water. Dat gaat scheikundig gewoon niet. Er kan maar een klein beetje silicium per liter in water zitten: doe je er meer bij, dan lost het niet meer op. Wanneer je bijvoorbeeld de dagdosis silicium uit bier wilt halen, dan moet je twee liter per dag drinken! Er bestaan wel kiezelzuursupplementen met een hogere concentratie silicium, maar daarin zitten dan weer vooral grotere moleculen, die slecht opneembaar zijn. In supplementen wordt het kiezelzuur uit planten vaak met choline ‘gestabiliseerd’. Je noemt het dan Ch-OSA. De opneembaarheid hiervan ligt slechts rond de 17%. Je moet dan relatief veel van dit gestabiliseerde kiezelzuur geven voor een goed resultaat.

Gehydrolyseerd silicium: opneembaar én geconcentreerd

Silicium is eigenlijk dus een hele vreemde stof, die alleen in lage concentraties wateroplosbaar is (tot 9 mmol/liter). Maar omdat het zo’n belangrijk mineraal is, dat een rol speelt in veel essentiële lichaamsprocessen, willen veel paardeneigenaren toch graag een goede dosis silicium aan hun paard kunnen geven, die ook nog aankomt op de plaatsen waar het silicium nodig is. De enige manier om dit te doen, is door een hooggeconcentreerd vloeibaar product geven, waarin de siliciumdeeltjes zo klein mogelijk zijn. Hoe kleiner, hoe makkelijker ze immers worden opgenomen. Het voeren van silicium in poedervorm heeft weinig zin, de deeltjes zijn duizend keer groter dan de kleinst mogelijke deeltjes en het supplement gaat klonteren in de maag.

Wetenschappers hebben daarom gehydrolyseerd silicium ontwikkeld. Dit is vloeibaar en de siliciumdeeltjes zijn piepklein. Ze zitten in water. Het is eigenlijk een soort tussenvorm tussen de vaste vorm en de opgeloste vorm. Het silicium zelf is een ‘nanodeeltje’, dat 40 x kleiner is dan de grootste bacterie. Daardoor passeert gehydrolyseerd silicium zonder moeite de darmwand. En bij gehydrolyseerd silicium heb je niet het probleem van opgelost silicium, dat er maar heel weinig deeltjes in de vloeistof ‘passen’.  Het kan dus wél heel geconcentreerd zijn. Gehydrolyseerd silicium is het meest geconcentreerde en best opneembare vorm van silicium ter wereld. Het past precies bij de enzymatische spijsvertering van het paard.

Conclusie: Silicium werkt, als het piepklein en vloeibaar is

Onderzoek heeft laten zien dat paarden die silicium toegediend kregen, minder gevoelig waren voor blessures. Ook voor opgroeiende paarden blijkt het een belangrijk mineraal te zijn. Bij mensen is aangetoond dat de botdichtheid groter is, wanneer onze voeding ruim voldoende silicium bevat. Daarnaast hebben veel paarden die zand eten vaak een tekort aan het mineraal silicium. Heb je een paard dat zand eet? Probeer eens het mineraal silicium. Veel paarden krijgen te weinig (beschikbaar) silicium binnen via voeding en drinkwater. Als je een siliciumsupplement wilt geven, moet je wel opletten dat het goed opneembaar is. Daarvoor moeten de siliciumdeeltjes heel klein zijn. De opneembaarheid is het hoogste bij silicium in gehydrolyseerde, vloeibare vorm. Silicium voeren in poedervorm heeft maar weinig zin.

 

Bronnen

Ravin Jugdaohsingh, Simon HC Anderson, Katherine L Tucker, Hazel Elliott, Douglas P Kiel, Richard PH Thompson, Jonathan J Powell. Dietary silicon intake and absorption. The American Journal of Clinical Nutrition, Volume 75, Issue 5, May 2002, Pages 887–893 https://academic.oup.com/ajcn/article/75/5/887/4689403

Sripanyakorn S, Jugdaohsingh R, Dissayabutr W, Anderson SH, Thompson RP, Powell JJ. The comparative absorption of silicon from different foods and food supplements. Br J Nutr. 2009;102(6):825-834. doi:10.1017/S0007114509311757

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2744664/

Martin, Keith. (2007). The chemistry of silica and its potential health benefits. The journal of nutrition, health & aging. 11. 94-7.
https://www.researchgate.net/publication/6392416_The_chemistry_of_silica_and_its_potential_health_benefits/citation/download

Charles T. Price, Kenneth J. Koval, and Joshua R. Langford. 2013. Silicon: A Review of Its Potential Role in the Prevention and Treatment of Postmenopausal Osteoporosis. International Journal of Endocrinology, Vol 2013. https://www.scienceopen.com/document_file/35a4be73-4673-4f19-8ebb-3e2723201c0d/PubMedCentral/35a4be73-4673-4f19-8ebb-3e2723201c0d.pdf

Casey et al. Silicon in beer and brewing. Journal of the Science of Food and Agriculture, February 2010; DOI: 10.1002/jsfa.3884

https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/jsfa.3884

Jugdaohsingh R, Hui M, Anderson SH, Kinrade SD, Powell JJ. The silicon supplement ‘Monomethylsilanetriol’ is safe and increases the body pool of silicon in healthy Pre-menopausal women. Nutr Metab (Lond). 2013;10(1):37. Published 2013 Apr 26. doi:10.1186/1743-7075-10-37

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3649945/


Heltieblog
Open chat
Menu sluiten
Heltie